Wat is het Competitiveness Compass? EU-groei en duurzaamheid in balans

Eind januari presenteerde de Europese Commissie het Competitiveness Compass, een breed pakket met plannen en maatregelen om het concurrentievermogen van Europa te versterken. Het Compass wil (i) de regelgeving vereenvoudigen en (ii) beleid op EU- en nationaal niveau beter coördineren. Het initiatief moet het Europese investeringsklimaat versterken, maar critici stellen dat het de Green Agenda van de EU kan verwateren.

Bij SCG zien we concurrentievermogen en duurzaamheid als elkaar versterkend. Bedrijven die duurzaamheid in hun model integreren zijn vaak weerbaarder en financieel gezonder. Een goed opgezet regelgevend kader hoort bedrijven te steunen die sustainable finance omarmen, terwijl milieubeleid sterk en afdwingbaar blijft.

Het financieringsgat voor Europese scale-ups

Ondanks een sterk ecosysteem voor investeringen in de vroege fase slaagt Europa er moeilijk in om innovatie, start-ups en scale-ups te financieren. Dat heeft meerdere oorzaken, van financieringskennis en regelgeving tot de ervaring van investeerders en de beschikbaarheid van grote financiers.

Veel Europese bedrijven met groot potentieel kunnen niet voorbij hun thuismarkt groeien en zoeken hun groeikapitaal buiten de EU. De cijfers spreken voor zich:

• Venture-capitalinvesteringen in de EU bedragen gemiddeld slechts 0,3% van het bbp, minder dan een derde van het vergelijkbare Amerikaanse cijfer [IMF].

• In het afgelopen decennium haalden Amerikaanse venturefondsen 800 miljard dollar meer op dan hun Europese tegenhangers, wat het financieringsgat voor scale-ups vergroot [IMF].

• Zelfs in de sterkste financiële centra van Europa halen scale-ups aanzienlijk minder op dan in de VS: het financieringsgat ten opzichte van San Francisco is 71% in Duitsland en 40% in de Benelux [Jacques Delors Centre].

Inzichten uit de rapporten van Letta en Draghi

De rapporten van Letta (begin 2024) en Draghi (eind 2024) over de Europese interne markt en haar concurrentievermogen bevatten een lange lijst beleidsaanbevelingen rond thema's als innovatie, vaardigheden, concurrentievermogen, veiligheid en financiering.

De Europese Commissie heeft deze inzichten verwelkomd en gereageerd met plannen voor aangepaste regelgeving en financiële steun. De EU heeft zich duidelijk gecommitteerd aan voldoende funding voor snelgroeiende bedrijven. De uitvoering wordt echter bepalend. Europa heeft vaker stevige beleidsbeloften gedaan die in de praktijk strandden. De echte test is of deze hervormingen zich vertalen in tastbare kapitaalstromen naar scale-ups in sleutelsectoren als AI, cleantech, halfgeleiders en life sciences.

Wat is veelbelovend in het Competitiveness Compass?

Het Competitiveness Compass is deels een lijst van acties en programma's die de komende jaren volgen. Voor SCG-klanten zijn deze onderdelen het interessantst:

• Savings and Investments Union (Q1 2025): een groot initiatief om Europese spaartegoeden te mobiliseren richting snelgroeiende bedrijven en zo een liquidere, risicotolerantere markt voor privaat kapitaal te creëren.

• TechEU Investment Programme (2025-2026): een publiek-privaat fonds, gesteund door de EIB Group en private investeerders, dat het financieringsgat voor scale-ups in deeptech en duurzaamheid moet overbruggen.

• Start-up and Scale-up Strategy (Q2 2025): een gestructureerd plan om de toegang tot venture capital te verbeteren, regelgeving te harmoniseren en een voorspelbaardere, investeerdersvriendelijke markt voor groeibedrijven te creëren.

• 28th Legal Regime for High-Growth Companies (Q4 2025 tot Q1 2026): een uniform juridisch en financieel kader dat expansie en investeringsstromen binnen de interne markt moet stroomlijnen.

Het Omnibus-pakket als volgende stap

Als onderdeel van de eerste doelstelling, het vereenvoudigen van de regelgeving, publiceert de Europese Commissie binnenkort de "Omnibus simplification". Dat document beschrijft hoe de rapportageverplichtingen onder de EU Taxonomie, CSRD en CSDDD worden vereenvoudigd. De grote vraag is nu hoe de Commissie haar hoge milieuambities gaat verenigen met de beloofde "vereenvoudiging". De komende weken horen we meer.

Sustainable Capital Group (SCG) is gespecialiseerd in het begeleiden van bedrijven en investeerders bij deze veranderende regelgeving, zodat zij aan de duurzaamheidseisen voldoen en hun goede praktijken benutten voor de beste kansen om kapitaal op te halen. We volgen de uitkomsten van de Omnibus op de voet, zodat onze klanten deze veranderingen kunnen bijbenen en de kansen die eruit voortkomen kunnen verzilveren.